บอร์ดประกันสังคมมีกี่คน? เลือกตั้ง 14 คน อีก 7 คนมาจากไหน สรุปองค์ประกอบคณะกรรมการประกันสังคม

1.บอร์ดประกันสังคมมีทั้งหมด 21 คน

ตามมาตรา 8 คณะกรรมการประกันสังคม (ที่มักเรียกว่า "บอร์ดประกันสังคม") มีกรรมการ 21 คน แบ่งเป็น 3 กลุ่ม กลุ่มละ 7 คน

• ผู้แทนฝ่ายผู้ประกันตน 7 คน มาจากการเลือกตั้ง
• ผู้แทนฝ่ายนายจ้าง 7 คน มาจากการเลือกตั้ง
• กรรมการตามตำแหน่ง 7 คน ตัวบทกำหนดตำแหน่งไว้แล้ว ไม่ต้องเลือกตั้ง

2.14 คนที่มาจากการเลือกตั้ง

มาตรา 8 วรรคสาม ให้ผู้แทนฝ่ายนายจ้างและผู้แทนฝ่ายผู้ประกันตนมาจากการเลือกตั้ง โดยคำนึงถึงการมีส่วนร่วมอย่างแท้จริงของทั้งสองฝ่าย สัดส่วนระหว่างหญิงและชาย และการมีส่วนร่วมของคนพิการและผู้ด้อยโอกาส ส่วนหลักเกณฑ์และวิธีเลือกตั้งเป็นไปตามระเบียบที่รัฐมนตรีกำหนด

ตัวบทเขียนว่าผู้แทนทั้งสองฝ่ายเป็นกรรมการ "ซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้ง" กล่าวคือ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงานแต่งตั้งตามผลการเลือกตั้ง

ในการเลือกตั้ง ผู้ประกันตนลงคะแนนเลือกผู้แทนฝ่ายผู้ประกันตน และนายจ้างลงคะแนนเลือกผู้แทนฝ่ายนายจ้าง ตามระเบียบการเลือกตั้ง รายละเอียดการเลือกตั้งปี 2569 ดูบทความเรื่องการเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคม 2569

3.7 คนที่มาตามตำแหน่ง

มาตรา 8 กำหนดกรรมการกลุ่มนี้ไว้ตามตำแหน่ง ได้แก่

• ปลัดกระทรวงแรงงาน เป็นประธานกรรมการ
• ผู้แทนกระทรวงการคลัง
• ผู้แทนกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์
• ผู้แทนกระทรวงมหาดไทย
• ผู้แทนกระทรวงสาธารณสุข
• ผู้แทนสำนักงบประมาณ
• เลขาธิการสำนักงานประกันสังคม เป็นกรรมการและเลขานุการ

รวม 7 คน เมื่อบวกกับผู้แทนที่มาจากการเลือกตั้ง 14 คน จึงเป็น 21 คน

4.ที่ปรึกษาผู้ทรงคุณวุฒิ ไม่เกิน 7 คน (ไม่ใช่กรรมการ)

มาตรา 8/1 ให้คณะกรรมการมีอำนาจแต่งตั้งผู้ทรงคุณวุฒิไม่เกิน 7 คน เป็น "ที่ปรึกษาของคณะกรรมการ" โดยสรรหาจากผู้มีความรู้ ความสามารถ และประสบการณ์ไม่น้อยกว่า 10 ปี ในด้านต่อไปนี้

• การเงิน การคลัง
• ระบบงานประกันสังคม
• บริหารการลงทุน
• บริหารจัดการ
• การแพทย์
• กฎหมาย
• เศรษฐศาสตร์

หลักเกณฑ์และวิธีสรรหาเป็นไปตามระเบียบที่รัฐมนตรีกำหนดโดยคำแนะนำของคณะกรรมการ

ที่ปรึกษาเป็นคนละตำแหน่งกับกรรมการ จึงไม่นับรวมในกรรมการ 21 คนตามมาตรา 8

5.คุณสมบัติและลักษณะต้องห้าม

มาตรา 8/2 ใช้กับกรรมการซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้ง (ผู้แทนทั้ง 14 คน) และที่ปรึกษา ต้อง

• มีสัญชาติไทย
• ไม่เป็นคนวิกลจริตหรือจิตฟั่นเฟือนไม่สมประกอบ ไม่เป็นคนไร้ความสามารถหรือเสมือนไร้ความสามารถ
• ไม่เป็นบุคคลล้มละลาย หรือเคยเป็นบุคคลล้มละลายทุจริต
• ไม่เคยได้รับโทษจำคุกโดยคำพิพากษาถึงที่สุด เว้นแต่ความผิดที่กระทำโดยประมาทหรือความผิดลหุโทษ
• ไม่เคยต้องคำพิพากษาหรือคำสั่งศาลให้ทรัพย์สินตกเป็นของแผ่นดินเพราะร่ำรวยผิดปกติหรือมีทรัพย์สินเพิ่มขึ้นผิดปกติ
• ไม่เคยถูกไล่ออก ปลดออก หรือเลิกจ้างจากหน่วยงานรัฐหรือเอกชนเพราะทุจริตต่อหน้าที่
• ไม่เป็นคู่สัญญาหรือมีส่วนได้เสียในกิจการที่เป็นคู่สัญญาหรือมีธุรกิจเกี่ยวข้องกับสำนักงานประกันสังคม ไม่ว่าทางตรงหรือทางอ้อม
• ไม่เป็นหรือเคยเป็นข้าราชการการเมือง ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง สมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น กรรมการหรือที่ปรึกษาของพรรคการเมือง หรือเจ้าหน้าที่ของพรรคการเมือง เว้นแต่พ้นจากตำแหน่งมาแล้วไม่น้อยกว่า 3 ปี

นอกจากนี้ มาตรา 8/3 ให้กรรมการซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งถือเป็นผู้ดำรงตำแหน่งระดับสูงที่ต้องแสดงบัญชีทรัพย์สินและหนี้สินต่อคณะกรรมการ ป.ป.ช. และให้เปิดเผยต่อสาธารณชนภายใน 30 วันนับแต่วันที่ครบกำหนดยื่นบัญชี

6.วาระ 2 ปี และเป็นติดต่อกันได้ไม่เกิน 2 วาระ

มาตรา 10 วรรคหนึ่ง ให้กรรมการซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งตามมาตรา 8 และที่ปรึกษาตามมาตรา 8/1 มีวาระคราวละ 2 ปี

มาตรา 10 วรรคสอง ผู้ที่พ้นจากตำแหน่งอาจได้รับแต่งตั้งอีกได้ แต่จะแต่งตั้งติดต่อกันเกิน 2 วาระไม่ได้

มาตรา 11 กำหนดให้พ้นจากตำแหน่งก่อนครบวาระได้เมื่อ ตาย ลาออก คณะกรรมการมีมติให้ออกเพราะบกพร่องต่อหน้าที่ มีความประพฤติเสื่อมเสีย หรือหย่อนความสามารถ ด้วยคะแนนเสียงเกินกึ่งหนึ่งของกรรมการที่มีอยู่ หรือขาดคุณสมบัติหรือมีลักษณะต้องห้ามตามมาตรา 8/2 ผู้ที่ได้รับแต่งตั้งแทนตำแหน่งที่ว่างอยู่ในตำแหน่งเท่ากับวาระที่เหลือของคนเดิม

7.บอร์ดมีหน้าที่อะไร

มาตรา 9 กำหนดอำนาจหน้าที่ของคณะกรรมการ เช่น

• เสนอความเห็นต่อรัฐมนตรีเกี่ยวกับนโยบายและมาตรการด้านการประกันสังคม
• ให้ความเห็นต่อรัฐมนตรีในการออกพระราชกฤษฎีกา กฎกระทรวง และระเบียบต่าง ๆ ตามกฎหมายประกันสังคม
• วางระเบียบเรื่องการรับเงิน การจ่ายเงิน การเก็บรักษาเงิน และการจัดหาผลประโยชน์ของกองทุน โดยความเห็นชอบของกระทรวงการคลัง
• พิจารณางบดุลและรายงานการรับจ่ายเงินของกองทุน

กองทุนนี้มาจากเงินสมทบที่หักจากค่าจ้างของผู้ประกันตนทุกเดือน รวมกับเงินสมทบของนายจ้างและรัฐ

8.ตรวจสอบข้อมูลบอร์ดชุดปัจจุบัน

รายชื่อกรรมการ ผลการเลือกตั้ง และประกาศแต่งตั้งที่เป็นทางการ ดูได้ที่ www.sso.go.th หรือสายด่วนประกันสังคม 1506

บทความนี้สรุปจากตัวบท พ.ร.บ.ประกันสังคม พ.ศ. 2533 และ พ.ร.บ.ประกันสังคม (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2558 ตามที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา