พนักงานเหมาค่าแรง (ซับคอนแทรค) ทำงานเหมือนพนักงานประจำ ต้องได้สวัสดิการเท่ากันไหม?

1.เหมาค่าแรงคืออะไร

คือกรณีที่โรงงาน (ผู้ประกอบกิจการ) จ้างบริษัทอื่นให้หาคนมาทำงานในโรงงาน คนงานมีชื่ออยู่กับบริษัทรับเหมา รับเงินเดือนจากบริษัทรับเหมา แต่มาทำงานในไลน์ผลิตของโรงงาน ใส่ชุดเดียวกัน ทำงานแบบเดียวกับพนักงานประจำ

หลายคนจึงสงสัยว่า ทำไมพนักงานประจำได้โบนัส ได้ค่าอาหาร ได้รถรับส่ง แต่ซับคอนแทรคไม่ได้

เรื่องนี้ไม่จำกัดเฉพาะโรงงาน ใช้กับธุรกิจบริการด้วย ถ้างานนั้นเป็นส่วนหนึ่งของธุรกิจ

2.กฎหมายถือว่าโรงงานเป็นนายจ้างด้วย

มาตรา 11/1 วรรคหนึ่ง กำหนดว่า ถ้างานที่ทำเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการผลิตหรือธุรกิจที่อยู่ในความรับผิดชอบของผู้ประกอบกิจการ ให้ถือว่าผู้ประกอบกิจการเป็นนายจ้างของคนงานเหมาค่าแรงนั้น ไม่ว่าใครจะเป็นคนคุมงานหรือเป็นคนจ่ายค่าจ้าง

แปลว่าโรงงานจะอ้างว่า "ไม่ใช่ลูกจ้างของเรา เป็นของบริษัทรับเหมา" เพื่อปัดความรับผิดชอบไม่ได้

3.ต้องได้สวัสดิการ "เป็นธรรม ไม่เลือกปฏิบัติ"

มาตรา 11/1 วรรคสอง ให้ผู้ประกอบกิจการดูแลให้ลูกจ้างเหมาค่าแรงที่ทำงานลักษณะเดียวกับลูกจ้างที่โรงงานจ้างโดยตรง ได้รับสิทธิประโยชน์และสวัสดิการที่เป็นธรรมโดยไม่เลือกปฏิบัติ

ตัวบทไม่ได้ระบุรายการไว้ว่าสิทธิประโยชน์และสวัสดิการมีอะไรบ้าง

4.ตัวบทใช้คำว่า "เป็นธรรม" ไม่ใช่ "เท่ากัน"

มาตรา 11/1 ใช้ถ้อยคำว่า "ที่เป็นธรรมโดยไม่เลือกปฏิบัติ" ไม่ได้ใช้คำว่า "เท่ากัน" กรณีใดเป็นการเลือกปฏิบัติหรือไม่ ต้องพิจารณาจากข้อเท็จจริงเป็นรายกรณี

5.กรณีที่อาจไม่เข้ามาตรานี้

มาตรา 11/1 ใช้เมื่อผู้ประกอบกิจการมอบหมายให้คนหรือบริษัทอื่นจัดหาคนมาทำงาน และงานนั้นเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการผลิตหรือธุรกิจที่ผู้ประกอบกิจการรับผิดชอบ

ถ้าเป็นงานที่แยกออกมาต่างหาก ไม่ใช่ส่วนของการผลิตหรือธุรกิจ หรือเป็นกรณีบริษัทจัดหางานหาคนไปเป็นลูกจ้างของโรงงานโดยตรง (ตัวบทยกเว้นการประกอบธุรกิจจัดหางาน) อาจไม่เข้ามาตรานี้ ต้องดูข้อเท็จจริงเป็นรายกรณี

6.ถ้าคิดว่าถูกเลือกปฏิบัติ ทำอะไรได้บ้าง

• เก็บหลักฐานว่าทำงานแบบเดียวกับพนักงานประจำ เช่น ตารางกะ ใบมอบหมายงาน รูปถ่ายในไลน์ผลิต
• เก็บสลิปเงินเดือน และข้อมูลสวัสดิการที่พนักงานประจำได้ เช่น ประกาศโบนัส ระเบียบสวัสดิการ
• ร้องเรียนหรือขอคำแนะนำจากพนักงานตรวจแรงงาน ที่สำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานจังหวัดที่ทำงานอยู่ หรือโทรสายด่วน 1546
• หรือฟ้องศาลแรงงานได้ โดยไม่เสียค่าธรรมเนียมศาล