อาชีพสงวนสำหรับคนไทย: 40 งานที่ห้ามคนต่างด้าวทำ และโทษของคนไทยที่ให้ยืมชื่อ (นอมินี)

1.กฎหมายให้อำนาจสงวนงานไว้ให้คนไทย

พ.ร.ก.การบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว มาตรา 7 ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงานประกาศกำหนดงานที่ห้ามคนต่างด้าวทำ จะห้ามเด็ดขาดหรือห้ามโดยมีเงื่อนไขก็ได้ โดยคำนึงถึงความมั่นคงของชาติ โอกาสในการประกอบอาชีพและวิชาชีพของคนไทย การส่งเสริมภูมิปัญญาและเอกลักษณ์ไทย และความต้องการแรงงานต่างด้าวที่จำเป็นต่อการพัฒนาประเทศ

ประกาศที่ใช้อยู่คือประกาศกระทรวงแรงงาน เรื่อง กำหนดงานที่ห้ามคนต่างด้าวทำ พ.ศ. 2563 รวม 40 งาน แบ่งเป็น 4 บัญชี

2.บัญชีที่ 1: ห้ามเด็ดขาด 27 งาน

ตัวอย่างงานในบัญชีนี้

• งานตัดผม งานดัดผม หรืองานเสริมสวย
• งานมัคคุเทศก์ หรืองานจัดนำเที่ยว
• งานนวดไทย
• งานเร่ขายสินค้า และงานขายทอดตลาด
• งานขับขี่ยานยนต์ (ยกเว้นขับรถยก)
• งานนายหน้าหรือตัวแทน (ยกเว้นในธุรกิจการค้าระหว่างประเทศ)
• งานเสมียนพนักงานหรืองานเลขานุการ
• งานให้บริการทางกฎหมายหรืออรรถคดี
• งานหัตถกรรมไทย เช่น แกะสลักไม้ ทอผ้าด้วยมือ ทำเครื่องเขิน เครื่องถม เครื่องดนตรีไทย พระพุทธรูป บาตร ตุ๊กตาไทย

3.บัญชีที่ 2–4: ทำได้แต่มีเงื่อนไข 13 งาน

• บัญชีที่ 2 (3 งาน) วิชาชีพบัญชี สถาปัตยกรรม และวิศวกรรม ทำได้เฉพาะคนต่างด้าวจากประเทศที่มีข้อตกลงระหว่างประเทศกับไทย
• บัญชีที่ 3 (8 งาน) งานฝีมือหรือกึ่งฝีมือ เช่น งานกสิกรรม งานก่อสร้าง งานทำรองเท้า ทำได้เฉพาะเมื่อมีนายจ้าง
• บัญชีที่ 4 (2 งาน) งานกรรมกรและงานขายของหน้าร้าน ทำได้เฉพาะเมื่อมีนายจ้าง และเข้าเมืองมาตามบันทึกความตกลง (MOU) ที่รัฐบาลไทยทำกับรัฐบาลต่างประเทศ

งานขายของหน้าร้านจึงไม่ได้ห้ามเด็ดขาด แต่ต้องเป็นลูกจ้างที่เข้ามาตาม MOU และนายจ้างต้องทำตามเงื่อนไขที่กรมการจัดหางานกำหนด

4.คนต่างด้าวที่ทำผิด: ปรับและส่งกลับ

มาตรา 8 ห้ามคนต่างด้าวทำงานโดยไม่มีใบอนุญาตทำงาน หรือทำงานนอกเหนือจากที่มีสิทธิทำได้ ผู้ฝ่าฝืนมีโทษปรับตั้งแต่ 5,000 ถึง 50,000 บาท และเมื่อชำระค่าปรับแล้วให้ส่งกลับออกนอกราชอาณาจักร (มาตรา 101 แก้ไขโดย พ.ร.ก.ฉบับที่ 2 พ.ศ. 2561)

ส่วนผู้ที่รับคนต่างด้าวทำงานที่ห้าม หรือรับคนต่างด้าวที่ไม่มีใบอนุญาตทำงาน ก็มีความผิดตามมาตรา 9 เช่นกัน

5.คนไทยที่ให้ยืมชื่อหรือถือหุ้นแทน ก็มีโทษ

พ.ร.บ.การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว มาตรา 36 กำหนดว่า คนไทยที่ช่วยเหลือ สนับสนุน หรือร่วมประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวในธุรกิจตามบัญชีท้ายกฎหมายโดยไม่ได้รับอนุญาต แสดงว่าเป็นธุรกิจของตนแต่ผู้เดียว หรือถือหุ้นแทนคนต่างด้าวเพื่อหลีกเลี่ยงกฎหมาย รวมถึงคนต่างด้าวที่ยินยอมให้ทำเช่นนั้น มีโทษจำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับตั้งแต่ 100,000 ถึง 1,000,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

ศาลสั่งให้เลิกการถือหุ้นหรือการร่วมธุรกิจนั้นได้ ถ้าไม่ทำตาม ปรับอีกวันละ 10,000 ถึง 50,000 บาทตลอดเวลาที่ยังฝ่าฝืน

6.ถ้าถูกชวนหรือพบเห็น

• ถูกชวนให้ถือหุ้นแทน เปิดร้านในชื่อตัวเอง หรือเซ็นเอกสารจดทะเบียนให้ชาวต่างชาติ อย่าเพิ่งเซ็น ควรปรึกษาทนายก่อน
• พบเห็นคนต่างด้าวทำงานที่ห้าม หรือทำงานโดยไม่มีใบอนุญาต แจ้งกรมการจัดหางานได้ที่สายด่วน 1694 หรือสายด่วนกระทรวงแรงงาน 1506 กด 2 หรือสำนักงานจัดหางานจังหวัด