สิทธิคนทำงานปรึกษาทนาย

เช็คลิสต์ HR: 5 ข้อตกลงในสัญญาจ้างที่มักตกเป็น "โมฆะ" เมื่อมีข้อพิพาทในศาลแรงงาน

ข้อตกลงที่ลดสิทธิต่ำกว่ากฎหมายคุ้มครองแรงงานมักไม่มีผลบังคับ เช็คลิสต์ 5 ข้อที่ HR ควรตรวจก่อนใช้สัญญา เพื่อลดความเสี่ยงเมื่อขึ้นศาล

เหมาะกับ: HR นายจ้าง และลูกจ้างที่อยากตรวจสัญญาของตัวเอง

อ่านประมาณ 3 นาที · อัปเดตล่าสุด 5 ตุลาคม 2569

1.หลักการ

กฎหมายคุ้มครองแรงงานเป็นกฎหมายที่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อย ข้อตกลงที่ให้ลูกจ้างได้รับสิทธิน้อยกว่ากฎหมาย แม้ลูกจ้างจะเซ็นยินยอม ก็ไม่มีผลบังคับ (ป.พ.พ. มาตรา 150)

2.1) สละสิทธิค่าชดเชยหรือค่าตกใจ

ข้อความเช่น "ลูกจ้างยินยอมไม่เรียกค่าชดเชยใด ๆ เมื่อสิ้นสุดสัญญา" ใช้บังคับไม่ได้ เพราะค่าชดเชยตามมาตรา 118 เป็นสิทธิของลูกจ้างโดยกฎหมาย

3.2) OT วันหยุด หรือวันลา ต่ำกว่ากฎหมาย

เช่น ตกลงว่าไม่มีค่าล่วงเวลา ไม่มีวันหยุดตามประเพณี หรือวันลาป่วยน้อยกว่ากฎหมาย ส่วนที่ต่ำกว่าเกณฑ์ไม่มีผล ลูกจ้างยังเรียกร้องตามกฎหมายได้

4.3) ค่าปรับและการหักเงินเกินกฎหมาย

ข้อตกลงหักค่าจ้างเป็นค่าปรับ หรือหักเกินเพดานที่มาตรา 76 กำหนด มีปัญหา โดยเฉพาะถ้าไม่ได้ทำเป็นหนังสือยินยอมหักเป็นรายกรณี

5.4) เรียกเงินประกันในตำแหน่งที่กฎหมายไม่อนุญาต

นายจ้างเรียกเงินประกันได้เฉพาะลูกจ้างที่ทำหน้าที่ซึ่งต้องรับผิดชอบเงินหรือทรัพย์สินของนายจ้าง ตามที่กฎหมายกำหนด และต้องเป็นไปตามวิธีที่มาตรา 10 กำหนด

6.5) ห้ามตั้งครรภ์ หรือเลิกจ้างเมื่อตั้งครรภ์

ข้อกำหนดว่าห้ามตั้งครรภ์ในช่วงสัญญา หรือเลิกจ้างเมื่อตั้งครรภ์ ขัดมาตรา 43 ซึ่งห้ามนายจ้างเลิกจ้างลูกจ้างหญิงเพราะเหตุมีครรภ์

7.ข้อตกลงที่ไม่โมฆะทั้งฉบับ

ข้อที่ขัดกฎหมายเสียไป ไม่ทำให้สัญญาทั้งฉบับเสียไปเสมอ ส่วนอื่นยังบังคับได้ ควรให้ทนายตรวจสัญญามาตรฐานของบริษัทปีละครั้ง

คำถามที่พบบ่อย

ลูกจ้างเซ็นยอมแล้ว เรียกร้องทีหลังได้ไหม

ได้ ถ้าข้อตกลงนั้นให้สิทธิต่ำกว่ากฎหมายคุ้มครองแรงงาน แต่ควรเก็บหลักฐานและรีบดำเนินการภายในอายุความ

จะให้ใครตรวจสัญญา

ทนายแรงงานหรือฝ่ายกฎหมายของบริษัท ลูกจ้างสามารถปรึกษาทนายบน Lawslane ได้

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

  • ป.พ.พ. มาตรา 150
  • พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน มาตรา 10, 43, 76, 118

อ่านต่อ

การลาออกและการถูกเลิกจ้าง 3 นาที

ห้ามไปทำงานกับคู่แข่งหลังลาออก ศาลบังคับได้จริงไหม?

ข้อห้ามแข่งขัน (Non-compete) ไม่ได้เป็นโมฆะทุกกรณี แต่ศาลบังคับเฉพาะที่สมเหตุสมผลในเรื่องระยะเวลา พื้นที่ และประเภทงาน

อ่านเลย
ค่าจ้าง โอที และสวัสดิการ 3 นาที

นายจ้างหักเงินเดือนแบบนี้ได้ไหม? มาสาย ของเสียหาย

นายจ้างหักค่าจ้างได้เฉพาะ 5 กรณีตามมาตรา 76 และต้องไม่เกินเพดาน การหักค่าปรับมาสายหรือของเสียหายโดยไม่ยินยอมเป็นหนังสืออาจผิดกฎหมาย

อ่านเลย

ผลลัพธ์เป็นการประเมินเบื้องต้นตาม พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 ไม่ใช่คำวินิจฉัยทางกฎหมาย

เรื่องของคุณซับซ้อนหรือไม่แน่ใจสิทธิ? ให้ทนายความที่ผ่านการยืนยันตัวตนบน Lawslane ช่วยดูให้

ปรึกษาทนายบน Lawslane