สัญญาจ้างระบุ "ห้ามทำงานกับบริษัทคู่แข่งหลังลาออก" บังคับใช้ได้จริงเมื่อขึ้นศาลหรือไม่?
ข้อห้ามแข่งขัน (Non-compete) ไม่ได้เป็นโมฆะทุกกรณี แต่ศาลบังคับเฉพาะที่สมเหตุสมผลในเรื่องระยะเวลา พื้นที่ และประเภทงาน
เหมาะกับ: ลูกจ้างที่ถูกกำหนดห้ามไปทำงานกับคู่แข่ง และนายจ้าง/HR ที่ร่างสัญญา
อ่านประมาณ 3 นาที · อัปเดตล่าสุด 5 ตุลาคม 2569
1.หลักคิดของศาล
กฎหมายไทยไม่ได้ห้ามข้อตกลงห้ามแข่งขันโดยตรง ศาลจะดูว่าข้อตกลงนั้นเป็นธรรมและไม่จำกัดสิทธิในการประกอบอาชีพเกินความจำเป็นหรือไม่
ถ้าห้ามกว้างเกินไป เช่น ห้ามทำงานทุกประเภทธุรกิจ ทั่วประเทศ เป็นเวลาหลายปี ศาลอาจถือว่าขัดต่อความสงบเรียบร้อย (ป.พ.พ. มาตรา 150) หรือไม่เป็นธรรม และลดหรือไม่บังคับให้
2.ปัจจัยที่ศาลพิจารณา
- ระยะเวลา: ช่วงสั้นและสมเหตุผล (มักไม่เกิน 1–2 ปี) บังคับได้ง่ายกว่า
- พื้นที่: จำกัดเฉพาะตลาดที่แข่งขันกันจริง
- ประเภทงาน: ลูกจ้างระดับบริหารหรือผู้รู้ความลับทางการค้า มีโอกาสถูกบังคับมากกว่าพนักงานทั่วไป
- มีค่าตอบแทนชดเชยระหว่างห้ามหรือไม่
- นายจ้างมีประโยชน์ที่ควรปกป้องจริงหรือไม่ เช่น ความลับทางการค้า ฐานลูกค้า
3.ค่าปรับในสัญญา
ถ้าสัญญากำหนดค่าปรับเมื่อฝ่าฝืน ศาลลดให้เหลือเท่าที่สมควรได้ตามความเสียหายจริง (ป.พ.พ. มาตรา 383)
4.ถ้าเจอข้อห้ามนี้ ควรทำอย่างไร
- อ่านระยะเวลา ขอบเขต และโทษก่อนเซ็น ต่อรองให้แคบลงได้
- ก่อนไปทำงานกับคู่แข่ง ปรึกษาทนายและประเมินความเสี่ยง
- ไม่เอาความลับ เอกสาร หรือรายชื่อลูกค้าของบริษัทเดิมไปใช้ เพราะอาจผิดกฎหมายแยกต่างหาก
คำถามที่พบบ่อย
เซ็นข้อห้ามแข่งขันแล้ว ไปทำงานกับคู่แข่งได้ไหม
ขึ้นกับว่าข้อตกลงสมเหตุสมผลและบังคับได้หรือไม่ หากไม่แน่ใจควรปรึกษาทนายก่อน เพราะอาจถูกฟ้องเรียกค่าเสียหายหรือให้เลิกการกระทำ
ข้อห้ามแข่งขันใช้กับพนักงานทุกระดับไหม
ศาลมักพิจารณาเข้มกว่าสำหรับพนักงานทั่วไป ที่ไม่ได้เข้าถึงความลับหรือลูกค้าสำคัญ เพราะการห้ามกระทบการหาเลี้ยงชีพมาก
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง
- ป.พ.พ. มาตรา 150, 383
- พ.ร.บ.ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540
อ่านต่อ
5 ข้อในสัญญาจ้างที่มักเป็นโมฆะ (เช็กลิสต์ HR)
ข้อตกลงที่ลดสิทธิต่ำกว่ากฎหมายคุ้มครองแรงงานมักไม่มีผลบังคับ เช็คลิสต์ 5 ข้อที่ HR ควรตรวจก่อนใช้สัญญา เพื่อลดความเสี่ยงเมื่อขึ้นศาล
อ่านเลยคุณเป็นลูกจ้าง หรือแค่ผู้รับจ้าง? ต่างกันมาก
ลูกจ้างได้รับคุ้มครองตามกฎหมายแรงงาน ผู้รับจ้างทำของไม่ได้ ดูที่ความเป็นจริงของการทำงาน ไม่ใช่ชื่อสัญญา
อ่านเลยผลลัพธ์เป็นการประเมินเบื้องต้นตาม พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 ไม่ใช่คำวินิจฉัยทางกฎหมาย
เรื่องของคุณซับซ้อนหรือไม่แน่ใจสิทธิ? ให้ทนายความที่ผ่านการยืนยันตัวตนบน Lawslane ช่วยดูให้
ปรึกษาทนายบน Lawslane