คดีแบบไหนต้องใช้ทนาย? คดีแบบไหนฟ้องเองได้ไม่ต้องง้อทนายความ

1.หลักทั่วไป: กฎหมายไม่ได้บังคับให้มีทนายเสมอไป

ในคดีแพ่งส่วนใหญ่ คุณฟ้องเองหรือแก้ต่างเองได้ แต่ถ้าไม่ถนัดข้อกฎหมายและขั้นตอน โอกาสพลาดสูง จึงต้องชั่งน้ำหนักระหว่างค่าทนายกับความเสี่ยง

2.คดีที่ฟ้องเองได้ค่อนข้างสะดวก

• คดีแรงงาน: ฟ้องเองหรือแถลงด้วยวาจาต่อศาล มีนิติกรศาลช่วยร่างคำฟ้องฟรี และไม่เสียค่าธรรมเนียมศาล
• คดีผู้บริโภค: ฟ้องด้วยวาจาได้ และไม่เสียค่าขึ้นศาล
• คดีมโนสาเร่: คดีแพ่งทุนทรัพย์ไม่เกิน 300,000 บาท ขั้นตอนกระชับ ฟ้องเองได้
• คดีอาญาที่คุณเป็นผู้เสียหาย: ฟ้องเองได้ แต่มักต้องผ่านการไต่สวนมูลฟ้องและขั้นตอนที่ยากกว่าที่คิด

3.คดีที่ควรมีทนาย

• คดีอาญาที่โทษหนัก เช่น จำคุกนาน หรือเสี่ยงถูกควบคุมตัว
• คดีทุนทรัพย์สูง หรือเกี่ยวกับที่ดิน มรดก และสัญญาซับซ้อน
• คดีที่อีกฝ่ายมีทนายมืออาชีพ เช่น นายจ้างเอาทนายมา และข้อพิพาทไม่ง่าย
• ขั้นอุทธรณ์และฎีกา ซึ่งมีเงื่อนไขทางเทคนิคเข้มงวด

4.ถ้าคุณเป็นผู้ต้องหาหรือจำเลยในคดีอาญา

คุณมีสิทธิมีทนายเข้าฟังการสอบปากคำ ในบางกรณี เช่น คดีโทษประหารชีวิต หรือผู้ต้องหาอายุไม่เกิน 18 ปี รัฐต้องจัดหาทนายให้ และในชั้นศาลคดีที่โทษหนักตามที่กฎหมายกำหนด ศาลต้องตั้งทนายให้หากไม่มี (ป.วิ.อาญา มาตรา 134/1 และ 173)

5.ทางสายกลาง: ปรึกษาก่อน ฟ้องเอง

หลายคนเลือกจ้างทนายเฉพาะส่วนที่ยาก เช่น ปรึกษาเพื่อประเมินคดีและตรวจร่างคำฟ้อง แล้วดำเนินการต่อเอง จ่ายถูกกว่าจ้างว่าความเต็มคดี ตกลงขอบเขตงานกับทนายให้ชัด